„Imię dziecka: Pedał. Cena: 112 zł. Opis: karmić tylko przez kij”. To ogłoszenie na popularnej w Polsce platformie sprzedażowej, na której dzieci „wystawiają” innych „na sprzedaż”. Zazwyczaj do „oferty” dołączone jest też zdjęcie pokrzywdzonego. To cyberprzemoc. Jej celem jest upokorzenie konkretnej osoby.
Zgłoszenia otrzymywane przez zespół Dyżurnet.pl oraz prowadzony monitoring wskazują, że zjawisko tego typu “ofert” zaczęło dotyczyć popularnego serwisu sprzedażowego – Vinted.
Poniżej przedstawiamy przykładowy opis ogłoszenia:
[Imię dziecka] Pedał
112 zł
Stan: zadowalający
Opis: Trochę spier***ony, karmić tylko przez kij, gryzie i nie jest szczepiony.
Kategoria: sport -> części rowerowe -> pedały
Eksperci dotarli do wielu podobnych przykładów okrutnej przemocy rówieśniczej na platformie. Ogłoszenia zawierały ośmieszające zdjęcia nastolatków wraz z krzywdzącym opisem i podaną konkretną ceną. Poniżające określenia dotyczyły wyglądu lub orientacji seksualnej.
W niektórych przypadkach algorytm portalu działał w taki sposób, że podpowiadał krzywdzące ogłoszenia w sugerowanych ofertach – wyświetlanych na głównej stronie.
Vinted to platforma sprzedażowa, która działa w duchu idei second hand – umożliwia użytkownikom sprzedaż używanych ubrań i przedmiotów. W ostatnim czasie bywa ona wykorzystywana także do celowego ośmieszania i poniżania nastolatków.
Forma cyberprzemocy przyjmuje postać fałszywych ofert, w których:
publikowane są zdjęcia konkretnych nastolatków,
Takie „ogłoszenia” nie mają nic wspólnego z podstawową funkcją platformy – ich jedynym celem jest upokorzenie konkretnej osoby i dotarcie z wyśmiewającym przekazem do jak największej liczby użytkowników.
W części przypadków algorytm platformy rekomendował krzywdzące ogłoszenia jako „podobne oferty”, wyświetlając je na stronie głównej użytkownikom. To pokazuje, że automatyczne systemy rekomendacji nie zawsze rozpoznają przemocowy charakter treści, a tym samym mogą przyczyniać się do jej dalszego rozpowszechniania.
Zespół Dyżurnet.pl poinformował platformę Vinted o zaobserwowanych naruszeniach. Administratorzy serwisu na bieżąco usuwają zgłaszane treści, jednak należy pamiętać, że nowe, podobne ogłoszenia mogą pojawiać się również na innych platformach sprzedażowych.
Cyberprzemoc przybiera wiele form – od wyzywania, przez ośmieszanie, aż po długotrwałe nękanie online. Z najnowszego raportu NASK „Nastolatki” wynika, że jedna trzecia dzieci i młodzieży doświadczyła wyzywania w internecie , a niemal jedna czwarta – wyzywania i/lub ośmieszania.
Zarówno długotrwałe, jak i jednorazowe doświadczanie cyberprzemocy, to prawdziwa tragedia dla dzieci i nastolatków. Konsekwencje są naprawdę poważne – od lęku, obniżonej samooceny, przez izolowanie się pokrzywdzonych od społeczeństwa i objawy depresyjne, aż po zachowania samobójcze. Skutki mogą być odczuwalne nie tylko od razu, ale mogą wpływać nawet na dorosłe życie zarówno osoby poszkodowanej, jak i sprawcy.
Cyberprzemoc wobec dzieci i młodzieży nie ogranicza się już wyłącznie do mediów społecznościowych czy komunikatorów. Pojawia się wszędzie tam, gdzie tworzą się społeczności – na platformach dla graczy czy właśnie sprzedażowych.
Świadoma reakcja dorosłych ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa dzieci w internecie:
